حقوق تجارت
شركتهاي تجاري
جلد دوم
شركتهاي سهامي عام و خاص
( (ويراست 2
دكتر ربيعا اسكيني
تهران
1388
سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها (سمت)
مركز تحقيق و توسعة علوم انساني
« سمت » سخن
يكي از اهداف مهم انقلاب فرهنگي، ايجاد دگرگوني اساسي در دروس علوم انساني
دانشگاهها بوده است و اين امر، مستلزم بازنگري منابع درسي موجود و تدوين منابع
مبنايي و علمي معتبر و مستند با درنظر گرفتن ديدگاه اسلام ي در مباني و مسائل اين
علوم است.
ستاد انقلاب فرهنگي در اين زمينه گامهايي برداشته بود، اما اهميت موضوع
اقتضا مي كرد كه سازماني مخصوص اين كار تأسيس شود و شوراي عالي انقلاب
سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني » 63 تأسيس /12/ فرهنگي در تاريخ 7
ناميده مي شود، تصويب كرد. « سمت » را كه به اختصار « دانشگاهها
بنابراين، هدف سازمان اين است كه با استمداد از عنايت خداوند و همت و
همكاري دانشمندان و استادان متعهد و دلسوز، به مطالعات و تحقيقات لازم بپردازد و
در هركدام از رشته هاي علوم انساني به تأليف و ترجمة منابع درسي اصلي، ف رعي و
جنبي اقدام كند.
دشواري چنين كاري بر دانشمندان و صاحب نظران پوشيده نيست و به همين
جهت مرحلة كمال مطلوب آن، بايد ب ه تدريج و پس از انتقادها و يادآوريهاي پياپي
ارباب نظر به دست آيد و انتظار دارد كه اين بزرگواران از اين همكاري دريغ نورزند.
كتاب حاضر براي دانشجويان رشته حقوق، در مقطع كارشناسي به عنوان منبع
به ارزش 2 واحد تدوين شده است . اميد است كه « حقوق تجارت » اصلي درس
علاوه بر جامعة دانشگاهي، وكلا و قضات و دست اندركاران تجارت نيز از آن
بهره مند شوند.
از استادان و صاحب نظران ارجمند تقاضا مي شود با همكاري، راهنمايي و
پيشنهادهاي اصلاحي خود، اين سازمان را در جهت اصلاح كتاب حاضر و تدوين
ديگر آثار مورد نياز جامعة دانشگاهي جمهوري اسلامي ايران ياري دهند.
پنج
فهرست مطالب
عنوان صفحه
باب چهارم: شركتهاي سهامي
فصل اول: معرفي شركت سهامي 3
بخش اول: تعريف شركت سهامي 3
بخش دوم: تاريخچه شركت سهامي 4
مبحث اول: شركت سهامي در حقوق تطبيقي 4
مبحث دوم: شركتهاي سهامي در حقوق ايران 11
بخش سوم: ماهيت حقوقي شركت سهامي 15
بخش چهارم: شخصيت حقوقي شركت سهامي 17
مبحث اول: استقلال شخصيت حقوقي شركت 17
مبحث دوم: آثار شخصيت حقوقي شركت 17
فصل دوم: تشكيل شركت سهامي 24
بخش اول: تشكيل شركت سهامي عام 24
مبحث اول: تأسيس شركت 25
مبحث دوم: انجام پذيره نويسي 32
مبحث سوم: تشكيل سرمايه و تخصيص سهام 46
مبحث چهارم: تشريفات نهايي تشكيل شركت 49
گفتار اول: ايجاد شركت قبل از ثبت آن در مرجع ثبت شركتها 49
گفتار دوم: شخصيت حقوقي شركت بعد از ثبت آن در مرجع ثبت شركتها 59
بخش دوم: تشكيل شركت سهامي خاص 62
مبحث اول: تأسيس شركت 62
مبحث دوم: ثبت شركت 64
عنوان صفحه
شش
بخش سوم: ضمانت اجراهاي عدم رعايت قواعد راجع به تشكيل شركت 66
مبحث اول: بطلان شركت 67
مبحث دوم: مسئوليتهاي ناشي از عدم تشكيل صحيح شركت 70
فصل سوم: اوراق بهادار شركت سهامي 74
بخش اول: سهام 75
مبحث اول: خصايص سهم 75
مبحث دوم: انواع سهام 83
مبحث سوم: حقوق و تعهدات ناشي از مالكيت سهام 92
گفتار اول: حقوق ناشي از مالكيت سهام 93
گفتار دوم: تعهدات ناشي از مالكيت سهام 102
بخش دوم: اوراق مشاركت 108
مبحث اول: معرفي اوراق مشاركت 109
گفتار اول: مفهوم اوراق مشاركت 110
گفتار دوم: ماهيت حقوقي اوراق مشاركت 111
گفتار سوم: انواع اوراق مشاركت 114
مبحث دوم: شرايط انتشار اوراق مشاركت 117
گفتار اول: شرايط مربوط به شركت ناشر 117
گفتار دوم: شرايط مربوط به اوراق 122
مبحث سوم: سازماندهي انتشار اوراق مشاركت 124
گفتار اول: اشخاص و سازمانهاي دخيل در انتشار اوراق مشاركت 124
گفتار دوم: مكانيسم انتشار اوراق مشاركت 132
مبحث چهارم: حقوق و امتيازات ناشي از ورقه مشاركت 134
گفتار اول: حقوق صاحب ورقه 135
گفتار دوم: تضمين سرمايه گذاري صاحبان ورقه مشاركت 137
فصل چهارم: اركان شركت سهامي 139
بخش اول: مجمع عمومي 140
مبحث اول: مجمع عمومي عادي 141
عنوان صفحه
هفت
گفتار اول: صلاحيت مجمع عمومي عادي 141
گفتار دوم: تركيب مجمع عمومي عادي 142
گفتار سوم: حق كسب اطلاع سها مداران 143
گفتار چهارم: تشكيل مجمع عمومي عادي 147
مبحث دوم: مجمع عمومي فو قالعاده 159
مبحث سوم: مجمع عمومي مختلط 164
مبحث چهارم: مجمع خاص 164
بخش دوم: اداره شركت سهامي 165
مبحث اول: هيئت مديره 166
گفتار اول: تركيب هيئ تمديره 166
گفتار دوم: شرايط عضويت در هيئت مديره 171
گفتار سوم: حقوق و تكاليف فردي مدير 178
گفتار چهارم: طرز كار هيئت مديره 184
گفتار پنجم: اختيارات هيئت مديره 186
گفتار ششم: كنترل قراردادهاي مديران با شركت 192
گفتار هفتم: ختم مأموريت مديران 199
مبحث دوم: مديرعامل شركت سهامي 202
گفتار اول: وضعيت حقوقي مديرعامل 202
گفتار دوم: اختيارات مديرعامل 206
مبحث سوم: مسئوليتهاي ناشي از اداره شركت 209
گفتار اول: مسئوليتهاي مدني مديران و مديرعامل 209
گفتار دوم: مسئوليتهاي كيفري مديران و مديرعامل 216
بخش سوم: كنترل شركت 219
مبحث اول: ملاحظات كلي در مورد امر نظارت 220
مبحث دوم: وضعيت حقوقي بازرس شركت 225
مبحث سوم: وظايف بازرس 230
مبحث چهارم: حقوق و اختيارات بازرس در اجراي وظايف خود 233
مبحث پنجم: مسئوليتهاي بازرس 234
عنوان صفحه
هشت
فصل پنجم: حيات شركت سهامي 237
بخش اول: عملكرد و سود و زيان شركت 237
مبحث اول: تصويب حسابهاي شركت 237
مبحث دوم: تخصيص سود 243
بخش دوم: تغيير اساسنامه 247
مبحث اول: اختيارات مجمع عمومي 247
مبحث دوم: محدوديتهاي مجمع عمومي در تغيير اساسنامه 249
بخش سوم: تغييرات سرمايه 251
مبحث اول: افزايش سرمايه 251
گفتار اول: افزايش سرمايه با مراجعه به عموم 252
گفتار دوم: افزايش سرمايه بدون مراجعه به عموم 267
مبحث دوم: كاهش سرمايه 270
بخش چهارم: تبديل شركت 274
مبحث اول: فروض تبديل 275
مبحث دوم: نتايج تبديل شركت 278
فصل ششم: انحلال شركت سهامي 279
بخش اول: علل انحلال شركت 279
مبحث اول: انحلال قهري 279
مبحث دوم: انحلال به تصميم مجمع عمومي 280
مبحث سوم: انحلال به حكم دادگاه 281
بخش دوم: نتايج انحلال شركت 283
مبحث اول: تصفيه 283
گفتار اول: وضعيت حقوقي شركت در حال تصفيه 284
گفتار دوم: طرق تصفيه 286
گفتار سوم: ختم تصفيه 293
مبحث دوم: تقسيم دارايي شركت 295
كتابنامه 298